เครือข่ายคุ้มครองผู้บริโภคภาคใต้

ยาสตรี นั้น...ในอดีตเป็นที่นิยมของผู้หญิงไทยจำนวนมาก มี การผลิตออกขายหลากหลายยี่ห้อ ด้วยการบอกกล่าวสรรพคุณคล้าย ๆ กัน เช่น เป็นยาบำรุง ช่วยให้เลือดลมสตรีดี ทำให้ผิวพรรณเปล่งปลั่งมีน้ำมีนวล เป็นต้น ซึ่งถึงปัจจุบันอาจจะยิ่งถูกมองว่าเป็นยาโบราณ แต่ก็ยังมีการผลิตขาย และมีคนซื้อใช้ไม่ใช่น้อย...

ดาราดัง กิน ยาโบราณ แปลกมั้ย...ไม่รู้ !?! แต่เรื่องของ ยาสตรี ก็มีแง่มุมที่น่ารู้-น่าคิด ?!?

จากข้อมูลของ มูลนิธิสุขภาพไทย ว่าถึงเรื่อง ยาสตรี ที่เป็นยาสมุนไพรแผนโบราณไว้ว่า...เป็น ยาร้อยล้าน !! โดยมีการอ้างอิงการวิจัยของ คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ที่เคยสำรวจตลาดยาสมุนไพรที่ขายตามร้านขายยาจำนวน 121 ร้านทั่วประเทศ พบว่ามีมูลค่าการซื้อยาสมุนไพรจากศูนย์ขายส่งสมุนไพรต่อปีถึง 1,260 ล้านบาท และมูลค่าการขายให้ประชาชนคือ 2,240 ล้านบาท

ยากลุ่มที่ขายดีมากที่สุดคือยาบำรุงโลหิต สูงถึง 1 ใน 4 หรือ 25.73% คิดเป็นมูลค่า 576 ล้านบาท และรองอันดับหนึ่งคือ ยาสตรี และยาหลังคลอด 9.53% คิดเป็นมูลค่า 213 ล้านบาท

จากตัวเลขเช่นนี้ย่อมแสดงให้เห็นว่าสตรีไทยครองความเป็นผู้นำในการใช้ยาไทย เพราะยาที่ขายได้อันดับหนึ่งและสองเป็นของสตรีทั้งนั้น มีมูลค่ารวมเกือบ 800 ล้านบาท

ข้อมูลของมูลนิธิสุขภาพไทยระบุอีกว่า...ยาสตรีมักมีตัวยาสมุนไพรมากมายปรุงแต่งอยู่ เช่น ขิง ไพล พริกไทย เทียนดำ เทียนแดง อบเชย โกฐหัวบัว โกฐสอ โกฐเชียง (ตังกุย) บางตำรับก็ใช้ว่านชักมดลูก

สมุนไพรที่อยู่ในยาสตรี เช่น โกฐเชียง ว่านชักมดลูก มีสาร ไฟโตเอสโตรเจน (phytoestrogen) ซึ่งตามธรรมชาติของผู้หญิงจะมีฮอร์โมนที่เรียกว่า เอสโตรเจน (estrogen) ที่มีบทบาทในการแสดงลักษณะของเพศหญิง ตั้งแต่วัยรุ่น วัยเจริญพันธุ์ นำไปสู่การมีประจำเดือน จนกระทั่งหมดประจำเดือน

บางครั้งบางคนฮอร์โมนตามธรรมชาติในร่างกายอาจเสียสมดุลไปบ้าง เมื่อได้กินยาที่มีสารจำพวกไฟโตเอสโตรเจนที่มีคุณสมบัติคล้ายกับโครงสร้างหลักของเอสโตรเจนในร่างกาย จึงช่วยปรับสมดุล ทำให้รอบเดือนปกติขึ้น มีส่วนเสริมให้การแสดงออกของลักษณะเพศหญิงดีขึ้น และทำให้สุขภาพโดยรวม ๆ ของสตรีดีขึ้น

ช่วยการขยายตัวของหลอดเลือด และช่วยให้ระบบหมุนเวียน โลหิตทำงานได้ดีขึ้น หมอยาไทยจึงแนะนำให้ใช้ยาสตรีเป็นยาเพื่อการฟอกเลือด ขับประจำเดือน บำรุงเลือด (ลม)

...ข้อมูลของมูลนิธิสุขภาพไทยว่าถึงข้อดีของ ยาสตรี ไว้อย่างนี้ แต่ก็มีการระบุด้วยว่า...ยาส่วนใหญ่ที่ใช้ แอลกอฮอล์ สกัดตัวยาหรือเรียกว่า ยาดองเหล้า มีข้อควรระวังคือ...การกินติดต่อกันนาน ๆ อาจทำให้ ติดเหล้า ได้ และสตรีมีบุตรที่ให้นมบุตรก็จะทำให้ แอลกอฮอล์ส่งผ่านไปถึงบุตร ได้ด้วย !!

ส่วนกรณีมีเสียงลือเสียงเล่าอ้างว่ายาสตรีบางขนานมีฤทธิ์เป็น ยาทำแท้ง นั้น...เข้าใจผิด คิดจะทำแท้งด้วยการกินยาสตรีประเภทฟอกเลือด ขับประจำเดือน ซึ่งไม่สามารถทำได้ และเมื่อตั้งท้องก็ควรปรึกษาแพทย์ดีกว่าไปคิดทำอะไรด้วยตนเอง...ข้อมูลของมูลนิธิสุขภาพไทยระบุ

ด้าน รศ.ดร.ชยันต์ พิเชียรสุนทร ภาควิชาเภสัชพฤกษศาสตร์และเภสัชวินิจฉัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น ให้ความรู้เกี่ยวกับ ยาสตรี ว่า...ตามกฎหมายจัดเป็นยาสามัญประจำบ้านกลุ่มยาแผนโบราณ ซึ่งบางตำรับจะเป็นได้ทั้งยาขับประจำเดือนและยาบำรุงโลหิตสำหรับสตรีที่ประจำเดือนมาไม่ปกติ ส่วนใหญ่มีการใช้สำหรับผู้มีอาการผิดปกติของรอบเดือน รวมถึงในสตรีที่เพิ่งคลอด...เพื่อขับน้ำคาวปลา และเป็นยาบำรุงเลือด

แม้จะไม่ได้เป็นยาควบคุมอันตราย แต่ยาเหล่านี้มีสมุนไพรที่มีสรรพคุณในการออกฤทธิ์บีบมดลูกอ่อน ๆ ดังนั้น จึงไม่แนะนำให้ใช้ในสตรีที่อยู่ในระหว่างการตั้งครรภ์ เพราะอาจมีอันตรายต่อเด็กในท้องได้ แม้จะเป็นการกินเพียงจำนวนน้อย ๆ ก็ตาม

รศ.ดร. ชยันต์ชี้ ส่วนใหญ่เข้าใจผิด สาวใจแตกส่วนใหญ่ที่ไม่อยากท้องจะซื้อยากลุ่มนี้มากินให้ตกเลือดแท้ง

รศ.ดร.ชยันต์บอกอีกว่า...ด้วยเหตุที่เชื่อกันเลยไปถึงขั้นที่ว่าเมื่อกินเข้าไปแล้วจะทำให้ ขับเลือดและสามารถหาซื้อได้ตามร้านขายยาทั่วไป ในราคาไม่แพง

จึงทำให้ยากลุ่มนี้ถูกกลุ่มวัยรุ่นหญิงใจแตก หรือสตรีที่ไม่พึงประสงค์จะตั้งครรภ์ ซื้อหามากินเพื่อหวังจะให้เกิดอาการ ตกเลือด หรือทำให้ แท้ง ทารกในครรภ์

ยากลุ่มนี้ไม่มีอันตราย และมีประโยชน์กับร่างกายหากกินในจำนวนที่เหมาะสมหรือตามที่ฉลากระบุไว้ แต่ถูกนำไปใช้ในทางที่ผิด ๆ จนดูเหมือนว่ายากลุ่มนี้เป็นยาอันตราย คือผิดที่วัตถุประสงค์ในการใช้ยา หรือผิดที่เจตนาของคนใช้...นักวิชาการผู้เชี่ยวชาญยาสมุนไพรกล่าว

ดาราดัง นึกว่าอ้วนเพราะกินยาสตรี ก็รู้กันไปแล้วว่าไม่ใช่ ยาสตรี มีผลต่อเด็กในครรภ์จริง-แค่ไหน ? ก็กระจ่าง... ใช้ผิดวิธี-ผิดประเภทก็เสี่ยง...แต่ ไม่ใช่ยาทำแท้ง !!!.