เครือข่ายคุ้มครองผู้บริโภคภาคใต้

ผู้บริโภคหลายรายที่ชื่นชอบหมูกะทะ...เนื้อย่างเกาหลี ที่ช่วงหนึ่งเป็นกระแส จนผู้ประกอบการเนื้อย่างเกาหลีตัวจริงยังอายเลยกับกลยุทธ์ของผู้ประกอบการไทย จึงมีให้เห็นว่ามีร้านหมูกะทะเกิดขึ้นเกือบทุกมุมเมือง จนหลายคนที่ไปทานเห็นว่าไม่เป็นไร สนุกยิ่งมีเพื่อนร่วมวงไปด้วยซัก 3-4 คน ก็ทำให้การกินออกรสออกชาติ มีคำถามว่ากะทะอะลูมิเนียมที่ใช้ย่างเนื้อเสร็จกิจแล้ว เค้าทำความสะอาดอย่างไรหนอถึงได้ดูใหม่เอียมอ่อง ขาวจ๊วะ


  กลยุทธ์ที่หลากหลายในการทำความสะอาด เช่น การใช้แช่ในโซดาไฟ แล้วล้างด้วยผงซักฟอกบ้าง นำยาล้างจานบ้างจึงมีให้เห็นกํนหลังร้าน...โซดาไฟ คือ อะไร...มีอันตรายหรือไม่ ทางศูนย์พิทักษ์สิทธิผู้บริโภตจังหวัดสงขลา จึงนำความรู้เรื่อง โซดาไฟ มาฝาก

โซดาไฟ หรือ คอสติกโซดา (Caustic soda) หรือโซเดียมไฮดรอกไซด์ (sodium hydroxide) สูตรทางเคมีคือ NaOH ชาวบ้านรู้จักกันในชื่อสารเคมีผงมัน หรือโซดาแผดเผา

คุณลักษณะเป็นของแข็งสีขาว ไม่มีกลิ่น โดยทั่วไปแล้วอยู่ในรูปของสารละลาย ดูดความชื้นดีมาก เป็นด่างแก่ละลายน้ำได้ดี ผลิตจากกระบวนการแยกสารทางไฟฟ้า (Electrolysis) ของน้ำเกลือ ในทางอุตสาหกรรมใช้ทำให้กรดกลายเป็นกลาง

ผลิตภัณฑ์ที่ใช้ในชีวิตประจำวันมักมีโซดาไฟผสมอยู่หรือไม่ก็เกี่ยวข้องในกระบวนการผลิต เช่น ผลิตเยื่อกระดาษ สบู่และผลิตภัณฑ์ซักฟอก เคมีภัณฑ์ทำความสะอาด โรงกลั่นน้ำมัน อุตสาหกรรมโลหะ อาหาร เส้นใยเรยอน สิ่งทอ ใช้ในการฟอกย้อม ล้างสีไหม นอกจากนี้ช่างเจียระไนพลอยก็ใช้ในขั้นตอนล้างเม็ดพลอยที่เจียระไนเสร็จแล้ว

โซดาไฟมีฤทธิ์เป็นด่างจึงกัดผิวหนังได้ ยิ่งเข้มข้นมากยิ่งมีฤทธิ์มาก อันตรายเฉียบพลัน ถ้าหายใจเข้าไปโดยการสูดดมฝุ่นควันของสารจะระคายเคืองต่อระบบทางเดินหายใจ อาจเกิดปอดอักเสบ น้ำท่วมปอดได้ หากเข้าตาจะมีฤทธิ์ทำลายตั้งแต่ระคายเคืองหรือรุนแรงกระทั่งทำให้ตาบอดได้ หากถูกผิวหนังจะทำให้เกิดการไหม้จนเป็นแผลลึก หากรับประทานเข้าไปจะเกิดการไหม้ในปาก ลำคอ และทางเดินอาหาร คลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสีย หมดสติ ถึงขั้นเสียชีวิตได้ ผู้ที่เคยได้รับสารเข้าไปทางปาก อาจมีการพัฒนากลายเป็นมะเร็งในภายหลัง 12-42 ปี หลังจากกินเข้าไป


การปฐมพยาบาล ถ้าหายใจเข้าไปให้รีบย้ายผู้ป่วยออกมาให้ได้รับอากาศบริสุทธิ์แล้วนำส่งแพทย์ หากเข้าตารีบล้างตาด้วยน้ำอุ่นโดยค่อยๆให้น้ำไหลผ่านตา 30 นาที เปิดเปลือกตาไว้ อย่าให้น้ำล้างตาไหลเข้าตาข้างที่ไม่เป็นอะไร เมื่อถูกผิวหนังให้รีบล้างออกโดยให้น้ำไหลผ่านบริเวณที่ถูกสารอย่างน้อย 30 นาที พร้อมกับถอดชุดอุปกรณ์ต่างๆที่เปื้อนสารออกแล้วรีบนำส่งแพทย์

แม้ว่าโซดาไฟเป็นสารไม่ติดไฟ แต่ถ้าสัมผัสกับสารบางชนิด เช่นกรดเข้มข้น หรือทำปฏิกิริยาอย่างรุนแรงกับน้ำ จะทำให้เกิดปฏิกิริยาเคมีกันจนเกิดความร้อนพอเพียงและทำให้สารที่วางอยู่ใกล้ลุกติดไฟได้ การดับเพลิงจึงต้องดูสารที่เป็นคู่ปฏิกิริยาและใช้เครื่องดับเพลิงให้ถูกต้อง

การเก็บและใช้ควรอยู่ในภาชนะที่กันน้ำปิดสนิทมิดชิดในที่เย็น หลีกเลี่ยงการสัมผัสโดยตรง ควรจัดให้มีอุปกรณ์ป้องกัน เช่น หน้ากาก แว่นนิรภัย ถุงมือ ชุดคลุมทั้งตัว รองเท้าบู๊ต และจัดให้มีฝักบัวล้างตาหรือล้างตัวอยู่ใกล้เคียงบริเวณที่ทำงาน

สรุปแล้ว...โซดาไฟล้างกะทะหมูย่างมีผลกระทบต่อสุขภาพของผู้บริโภค...นำมาสู่การเป็นมะเร็ง...นี่ไม่รวมเนื้อย่างที่จะมีสารก่อมะเร็งที่เกิดจากไขมันถูกเผาไหม้มาเกาะที่เนื้อ เสริมความเป็นมะเร็งยกกำลังสอง

เขียนโดย เภสัชกรสมชาย ละอองพันธุ์ วิชาการศูนย์พิทักษ์สิทธิผู้บริโภคจังหวัดสงขลา